door Steven ten Cate | okt 6, 2025 | Verbinding | 0 Reacties
ver·bin·ding (de; v; meervoud: verbindingen)
1. het verbinden: zich in verbinding stellen met, contact opnemen met
2. iets dat verbindt: de verbinding is verbroken
Een serie berichten over verbindingen binnen teams in de meest uiteenlopende vormen en situaties. Met onderwerpen zoals veiligheid, isoleerstijlen, uit verbinding staan en nog veel meer.
Veel leesplezier!
Dagelijks sta je bewust of onbewust in verbinding met verschillende teams. Denk aan jouw gezin, met jouw partner, teams op je werk, het sportteam, ouders die langs de lijn staan om de kinderen in het team aan te moedigen en de buren.
Teams lijken vaak duidelijk en gestructureerd vormgegeven. De meeste teams veranderen echter (snel) van samenstelling. Bijvoorbeeld het team op je werk waar een collega vertrekt en een nieuwe begint. Of een team van een samengesteld gezin waar kinderen met verschillende teams te maken hebben. Mogelijk zijn er binnen een gezin of team op je werk subteams ontstaan.
Ik ben benieuwd: met welke teams sta jij dagelijks in verbinding?
Met welke teams sta jij in verbinding? Dat was de vraag waarmee ik de vorige post van deze serie afsloot.
Bij mij roept dat direct nieuwe vragen op. Met welke teams sta jij niet in verbinding en ben jij uit contact? Is dat bewust of onbewust? Zijn die verbindingen zinvol omdat je ermee in contact staat of zinloos omdat je uit contact bent? Maak jij keuzes als het gaat om verbindingen of is het een automatisch patroon dat je volgt?
Je merkt dat een mensenleven een aaneenschakeling is van verbindingen, waarbij de aan- of aanwezigheid en de kwaliteit van het contact bepaalt of het zinvol of zinloos is. En dat is niet alleen het geval tussen twee of meerdere mensen. Iedereen heeft zinvolle verbindingen nodig met:
1. Zichzelf
2. Anderen
3. De natuur
4. De waarde die wij met ons werk vervullen
5. Bezittingen/materialen
6. Gelijkwaardige plaats in een team
7. Een doel dat groter is dan zichzelf
Zonder deze zinvolle verbindingen weerhoudt het ons van het een leven een belevenis te mogen maken en zingeving te kunnen ervaren. Het leven wordt gedecimeerd tot onze bijdrage aan de evolutie door:
1. Zelfbehoud.
Vrijwel alles wat wij doen, is erop gericht om niet te sterven. Aan de andere kant zijn wij lui. Gemak is een van de grootste oorzaken waarom we uit verbinding zijn. Om vervolgens om een pil te vragen die het probleem op moet lossen.
2. Het soort, de mens, in stand houden.
Zelfbehoud is nodig om te kunnen voortplanten. De enige manier waarop ons soort blijft voortbestaan.
De enorme kracht van zelfbehoud en het in stand houden van onze soort kan er, samen met aangeleerd gedrag, voor zorgen dat wij in loopgraven ons leven doorbrengen. We herhalen patronen en mechanismen zonder erbij stil te staan. We worden neerslachtig, ziek en depressief, waarmee we de patronen nog meer versterken.
Van zinloos naar zinvol! Is er hoop?
❓Hoe doe je dat?
❓Waar te beginnen?
Voordat ik verderga met een persoonlijk verhaal, eerst een andere vraag. Welke verbinding is op dit moment voor jou zinvol, omdat je in contact staat binnen die verbinding?
Je bent aan het spelen! Ik hoor de woorden, ik zie de reactie bij mijn vrouw en ik voel dat wat ik niet aan het doen ben niet helpend is.
Samen met Joyce (team Man-Vrouw) sta ik in de contactcirkel. Wim en Inge faciliteren het proces waarbij “onze dans”, de door onszelf geschreven choreografie, zichtbaar wordt. Oftewel, ons eigen gedrag in relatie tot de ander wordt onder de loep genomen. Wim en Inge stellen vragen, kritisch en zonder oordeel.
Deze werkvorm, die wij ook voor jullie teams inzetten, heeft er mede voor gezorgd dat ik met een andere blik naar mijn eigen gedrag ben gaan kijken. Vooral in mijn relatie tot Joyce, maar ook tot anderen.
Mijn dans was vooral op mijzelf gericht: mijn overtuigingen en mijn strategieën waren de waarheid. Ik was niet bezig met de vraag hoe Joyce ten opzichte van onze dans stond en wat zij nodig had op dat moment. En het klinkt misschien gek, maar ik stond op dat moment ook niet in contact met mijzelf. Acties en reacties waren aangeleerd gedrag, een automatische piloot, omdat het zo altijd is gegaan.
Spelen, oftewel manipuleren, door niet te zeggen wat ik echt voel, vind of wil, is een strategie om mijn zin te krijgen. Ik bespeel haar om mijn zin te krijgen zonder dat ze het doorheeft (denk ik). Dat maakt het voor Joyce juist moeilijk om samen met mij echt in contact te komen.
Een van de “basisregels” van de contactcirkel is namelijk dat wij dit vol vertrouwen doen. Maar als ik speel, dan heeft ze daar terecht weinig vertrouwen in. Het resultaat is dat ons contact uiteindelijk zinloos is, met alle mogelijke gevolgen van dien.
Na deze contactcirkel ben ik mij veel meer bewust van mijn eigen gedrag in onze relatie. Gelukkig mag ik samen met haar nog veel oefenen om echt in contact te staan met elkaar. Want het ervaren van het verschil tussen zinloos en zinvol contact is een van de mooiste ervaringen die je als mens kan hebben. Door te zeggen wat ik vind en voel en te vragen wat Joyce nodig heeft.
In mijn vorige post vertelde ik een persoonlijk verhaal over mijn ervaringen met de Contactcirkel. Een werkvorm die wij voor teambuilding en coaching inzetten. Op die manier houden wij een spiegel voor die het eigen gedrag tijdens het contact met de ander zichtbaar maakt.
Het ervaren van een veilige psychische en sociale situatie is op dat moment de sleutel tot succes. Zowel voor het succes van het uitvoeren van de werkvorm, als het mogelijk zinvol in contact stappen met de ander. Maar wanneer ervaar je dat die situatie dan veilig is? Wat is er wel en wat is er niet aanwezig?
Over psychische en sociale veiligheid is veel onderzoek verricht. Voor mij persoonlijk vat Dr. Gabor Maté het als volgt krachtig samen als het gaat om het ervaren van veiligheid tijdens het in contact staan met een ander:
“Veiligheid is niet de afwezigheid van gevaar, maar de aanwezigheid van verbinding.”
De basis van echt in contact staan is dat je dit doet door antwoord te geven op de vragen. Wil ik, kan ik en doe ik dit:
– vol vertrouwen
– met al mijn kwetsbaarheid
– met aandacht voor mijzelf
– met aandacht voor de ander
– met de mogelijkheid dat de ander van betekenis voor mij mag worden
Bij een volmondig “JA” op alle 15 vragen ontstaat er een veilige basis voor een mogelijk zinvol contact.
Ik wil je uitdagen het bewust in contact stappen een paar keer toe te passen. Of het nu op het werk is of privé maakt niet uit. En wat gebeurt er als je op een van de vragen het antwoord “Nee” is? Wat betekent dit dan voor dat moment?
De praktijk. (Ik ga even kort door de bocht).
Hoe je een team het beste kan samenstellen, wil ik hier niet aanhalen. Over het algemeen gaat het als volgt.
We nemen een nieuwe medewerker aan met taakpassende vaardigheden en zorgen binnen het team op meerdere vlakken voor diversiteit. We geven een functie met verantwoordelijkheden en een takenpakket. Een zorgvuldig samengesteld onboardingprogramma wordt voor de nieuwe collega ingezet. Er is een kantoor met een werkplek beschikbaar en verschillende systemen zijn ter ondersteuning ingericht. Natuurlijk is er ook een fietsplan. De gezamenlijke lunch is om 12:30 uur. Succes, mijn deur staat altijd open!
Ik moet het eerste interview nog tegenkomen waarin wordt gevraagd: “Hoe kom en blijf jij in contact met een collega en/of team waar je mee samenwerkt?”. Of vragen als: “Hoe reageer jij als iets niet gaat zoals het volgens jou zou moeten?” en “Welke isoleerstijlen gebruik jij?”.
Oftewel, hoe achterhaal jij welke skills de nieuwe medewerker bezit als het gaat om veilig samenwerken en in contact staan met anderen?
En wordt er bij bestaande teams aandacht besteed aan de verbindingen binnen het team en zijn er ook andere teams waarmee wordt samengewerkt?
Op de vraag: “Hoe zorgen jullie ervoor dat iedereen de vaardigheid bezit om echt in verbinding te staan met anderen?” hoor ik reacties die je veel op vacaturesites tegenkomt. “Wij doen één keer per jaar een teambuildingactiviteit en gaan regelmatig uit eten”. Of “Wij organiseren een bedrijfsfeest met een leuk thema”.
En hoe verloopt het samenstellen van een team tussen twee partners? Welke vragen stel jij aan de ander (of is het brein van zelfbehoud en voortplanten aan het woord)? Welke isoleerstijlen herken jij binnen je relatie? Is het contact zinloos, lopen jullie beide rondjes in een loopgraaf of is het zinvol en veilig zodat jullie in het team beide kunnen groeien omdat grenzen worden verkend én gerespecteerd?!