06 Verbinding: Of liever niet?
Wanneer we spreken over verbinding, lijkt het alsof dit iets vanzelfsprekends is. Toch kent iedereen momenten waarop verbinding stokt. Lees nog maar even terug over de 15 vragen voordat je in verbinding (contact) stapt. Wil je, kan je en durf je?Soms trekken we ons terug, bewust of onbewust. We sluiten ons af, omdat contact spanning oproept of omdat we het gevoel hebben niet gezien of gehoord te worden. Die momenten van afzondering zijn onze isoleerstijlen in actie.
Isoleerstijlen ontstaan vaak als bescherming. Ze zijn een manier om onszelf te behoeden voor pijn, afwijzing of overweldiging. Tegelijkertijd verhinderen ze precies datgene waar we als mens het meest naar verlangen: echte verbinding. Waar verbinding vraagt om openheid, kwetsbaarheid en nieuwsgierigheid, creëren isoleerstijlen afstand, controle en herhaling van oude patronen.
Iedereen heeft zijn eigen “voorkeursstijl” van isoleren. De één trekt zich letterlijk terug en wordt stil; de ander zoekt juist de strijd op om de ander op afstand te houden. Weer een ander verliest zich in drukte of zorgt voor iedereen behalve zichzelf. Hoe subtiel ook — al deze strategieën breken de brug naar echt contact.
Een voor mij bekende vorm van isoleren is overweldigend aanwezig (brulaap) zijn. Deze zet ik in als er een situatie dreigt te ontstaan waarin ik niet gezien of gehoord word. De een na de andere woordgrap rolt over mijn tong en ik ben scherp en gefocust op alles wat er om mij heen gebeurt. In negen van de tien gevallen start dit als een onbewust patroon, aangeleerd gedrag om iets te krijgen wat ik miste en heel graag wilde ontvangen. Gezien en gehoord worden.
Ik kan mij ook terugtrekken, of vluchten. Dat doe ik als ik de energie niet op kan brengen om grapjes te maken. Ik zorg dan dat ik niet in de situatie terechtkom (ik ben moe) of ik ga weg uit de situatie (doei!). Ik heb er de kracht niet voor om grapjes te maken, omdat ik scherp en gefocust moet zijn om dat goed te kunnen. Beide zijn isoleerstijlen, omdat ik onbewust het gevoel heb niet gezien en gehoord te worden. Als ik echter bewust naar de situatie kijk, dan is dat meestal helemaal niet het geval! Ik reageer vanuit een patroon en niet vanuit wat er werkelijk gebeurt.
Verbinding herstellen begint bij bewustwording: herkennen wanneer een isoleerstijl actief is, en de moed vinden om even te blijven staan in plaats van te vluchten. Dat vraagt oefening en veiligheid. Want pas wanneer er ruimte is om te onderzoeken wat er onder het gedrag ligt — angst, verdriet, schaamte of bijvoorbeeld een oude wond — kan er opnieuw verbinding ontstaan.
Het mooie is dat elke isoleerstijl, hoe beperkend ook, ooit is ontstaan vanuit een verlangen naar verbinding. Door dat verlangen weer te zien en te erkennen, openen we de deur naar herstel. Verbinding is dan niet langer iets wat we doen, maar iets wat we toelaten.