13 Verbinding: Maakt van een team een systeem
Verbinding in een team is geen losse verzameling van relaties, maar een levend systeem. Elk teamlid is een onderdeel van dat systeem, en elke interactie beïnvloedt het geheel. Wanneer we verbinding zien als een systeem, ontstaat er een diepere laag van bewustzijn over hoe samenwerking, communicatie en gedrag elkaar continu vormen en hervormen.
Het team als levend geheel
Een team is meer dan de som der delen. Het is een dynamisch netwerk van relaties, patronen, verwachtingen en emoties. Als één persoon verandert, verandert het systeem mee. Als er spanning is tussen twee teamleden, heeft dat invloed op de rest. Als er vertrouwen groeit, ontstaat er ruimte voor ontwikkeling.
Verbinding is circulair
In een systeem is er geen begin of einde. Verbinding beweegt in cirkels: wat jij doet, beïnvloedt de ander, en wat de ander doet, beïnvloedt jou. Deze wederkerigheid maakt dat verbinding niet statisch is, maar voortdurend in beweging. Het vraagt om afstemming, reflectie en het durven benoemen van wat er speelt.
Grenzen en dynamiek
Binnen een systeem zijn grenzen essentieel. Ze geven vorm aan de interactie. In een verbonden team mogen grenzen worden aangeraakt. Met respect, nieuwsgierigheid en zorg. Soms worden ze zelfs tijdelijk betreden, wanneer er voldoende veiligheid is. Dat is waar groei ontstaat: in het verkennen van de ruimte tussen jou en de ander.
Leiderschap in het systeem
Een leider is niet buiten het systeem, maar onderdeel ervan. Leiderschap betekent het bewust beïnvloeden van het systeem. Door gedrag, taal, ritme en aandacht. Een leider die verbinding stimuleert, kijkt naar het geheel: waar stroomt het, waar stokt het, wat vraagt aandacht. De rol van een leider is, door de impact die veranderingen teweeg kunnen brengen, er een die niet onderschat mag worden. Hoe klein en onbeduidend de verandering ook is, er vormt zich een reactie vanuit het systeem. Persoonlijk ben ik een voorstander van de term beïnvloeden, een meer indirecte actie waardoor verandering kan plaatsvinden vanuit het systeem zelf.
Beïnvloeden door
- Voorbeeldgedrag.
- Practice what you preach en meer van dat soort tegelwijsheden. Uiteindelijk komt het neer op consequent en niet aflatend laten zien wat jij wil dat anderen laten zien.
- Bij jezelf te beginnen.
- Is wat ik wil beïnvloeden ook gedrag dat ik laat zien, of moet ik zelf eerst ander gedrag laten zien?
- Een sterk waarom.
- Omdat ik de visie heb dat …….. Neem iedereen mee in jouw verhaal, jouw waarom jij doet wat je doet.
- Medewerkers te betrekken
- Door tijdens het proces vragen te stellen in plaats van te vertellen, door samen te werken en te laten samenwerken. Door eigenaarschap te stimuleren.
- Weerstand niet negeren.
- Maar te bespreken. Bewust reflecteren en hier ook tijd voor investeren.
- Bij jezelf te blijven.
- Wees helder, duidelijk en geef grenzen aan.
- Jouw oren je grootste vriend te laten zijn.
- Luister naar wat er gezegd wordt en vraag wat ermee bedoeld wordt.
- Humor.
- Het is een soort supersmeermiddel dat scherpe randjes eraf haalt en gewichtigheid vermindert.
Verbindend beïnvloeden als een dirigent
Beïnvloeden is niet het indrukken van één knop, maar het blijvend dirigeren van een geheel. Als leider ben je als een dirigent voor het team: je stemt af, geeft ritme aan, zet in en laat los. Je stopt en laat ze gaan, je stapt in en gaat door. Eén gebaar kan direct impact hebben, maar het is de combinatie van de signalen gedrag, taal, timing, humor, kwetsbaarheid die het geheel in beweging brengt. Je ziet en hoort iedereen en het geheel. Hoe meer elementen je bewust inzet, hoe rijker en gerichter je invloed wordt. Het systeem reageert op de samenklank, maar ook op één enkele actie. Leiderschap vraagt dus om het bespelen van het hele orkest, afgestemd op het team, het moment en de gewenste beweging.
Wat vraagt het van het team?
Een team dat zichzelf als systeem ziet, ontwikkelt:
- Bewustzijn van onderlinge afhankelijkheid
- Aandacht voor patronen en herhaling
- Ruimte voor reflectie en dialoog
- Eigenaarschap over gedrag en impact
- Veerkracht bij verandering
Verbinding in een team is geen toevallige uitkomst, maar een systeem dat gevoed, onderhouden en onderzocht mag worden. Door samen te kijken naar wat er speelt, ontstaat er ruimte voor beweging. En in die beweging ontstaat groei, samenwerking en betekenis.